Nú í byrjun mars verður sett á laggirnar heilsueflingarmóttaka á heilsugæslu HVE Akranesi, þar sem stuðningsviðtöl verða veitt af Rannveigu Gylfadóttur hjúkrunarfræðingi í samvinnu við lækna heilsugæslunnar. Viðtölin verða eftir hádegi á fimmtudögum. Tímapantanir eru í síma 432-1000.
Markmið móttökunnar er að aðstoða fólk við heilsueflingu og lífstílsbreytingar til dæmis vegna ofþyngdar, kyrrsetu, þreytu, streitu og einnig í kjölfar veikinda eða vegna langvinnra sjúkdóma.
Sykursýkismóttaka var opnuð í byrjun september 2011 á heilsugæslu HVE Akranesi og sykursýkismóttaka og móttaka um meðferð vegna offitu- lífstílsbreytingu, hefur verið starfrækt á heilsugæslu HVE Borgarnesi frá árinu 2008.
Margir sjúkdómar nútímans, svo sem offita, hjarta- og æðasjúkdómar, sykursýki, krabbamein o.fl. tengjast óheilbrigðum lífsstíl og eru ört vaxandi vandamál um allan heim.
Líkamsþyngdarstuðull (LÞS) Íslendinga hefur hækkað umtalsvert síðustu tvo áratugi. Hlutfall of feitra (LÞS>30, obesity) karla hafði hækkað úr 7,2% (1990) í 18,9% árið 2007. Hjá konum hafði hlutfallið hækkað úr 9,5% í 21,3% á sama tíma.
Talið er að óheilbrigður lífstíll og afleiðingar hans á heilsu, líðan fólks og heilbrigðisútgjöld sé samfélagslegur vandi, en ekki bara einstaklingsins sjálfs, þó ábyrgðin hvíli að mestu hjá honum. Atvinnurekendur, skólayfirvöld og stjórnvöld þurfa að vinna markvisst að því að gera fólki kleift að velja heilsusamlegan lífstíl með því að stuðla að viðhorfsbreytingu og aðstoða fólk við að finna leiðir sem stuðla að því. Það er til dæmis bæði árangursríkara og ódýrara að leggja áherslu á forvarnir sem hafa það að markmiði að koma í veg fyrir þyngdaraukningu en aðgerðir sem miða að meðferð við offitu.
Árið 1948 skilgreindi Alþjóðlega heilbrigðisstofnunin (WHO) heilsu sem líkamlega, andlega og félagslega vellíðan en ekki einungis það að vera laus við sjúkdóma og örorku, sá skilningur stenst enn í dag og þarf að miða við í allri heilsueflingu.
Heilsuefling og lífstílsbreytingar einstaklings felast meðal annars í því; að efla andlega líðan (svo sem vegna streitu, kvíða og depurðar), auka hollustu matar og bæta næringarvenjur, auka jafnvægi milli hvíldar og virkni, vera reyklaus eða draga úr tóbaksnotkun og draga úr neikvæðum áhrifum áfengis.
Stuðningur við heilsueflingu og lífstílsbreytingu skjólstæðings felst í mörgu. Mjög mikilvægt er að góð samvinna náist milli ráðgjafa og skjólstæðings, einnig að skjólstæðingurinn upplifi að hann sé sjálfur við stjórnina og beri ábyrgð á þeim markmiðum sem hann vill setja sér. Síðan er stutt við skjólstæðinginn í áætlunum hans við að ná settum markmiðum. Stuðst er meðal annarra aðferða við aðferðir hugrænnar atferlismeðferðar (HAM). Einnig er skjólstæðingnum boðnar mælingar til þess að fylgjast með þyngd og þyngdarbreytingum, blóðþrýstingi, hjartslætti og blóðsykri. Samvinna er við lækna heilsugæslunnar, en skjólstæðingi er vísað áfram til þeirra ef ástæða þykir (svo sem til þess að meta breytingar á heilsufari, mæla blóðhag og fleira).
Sykursýkismóttakan hefur verið að þróast undafarna mánuði og smám saman verið að festa sig í sessi. Vonast er til þess að henni og heilsueflandi móttökunni verði vel tekið af íbúum Akraness og nágrennis og verði til þess að efla heilbrigðisþjónustu við íbúa svæðisins enn frekar.
Heimildir:
Margrét Valdimarsdóttir, Stefán Hrafn Jónsson, Hólmfríður Þorgeirsdóttir, Elva Gísladóttir, Jón Óskar Guðlaugsson og Þórólfur Þórlindsson (2009). Líkamsþyngd og holdafar fullorðinna Íslendinga frá 1990 til 2007. Lýðheilsustöð. Sótt 20. janúar 2011 á http://www2.lydheilsustod.is/media/manneldi/rannsoknir/Holdafar.skyrsla.25.sept.pdf
Lýðheilsustöð og Vinnueftirlitið (2010). Ráðleggingar um heilsueflingu á vinnustöðum. Reykjavík: Prentmet ehf.